تهران، خیابان خالد اسلامبولی (وزرا)، خیابان 15، پلاک 8
021-88565085
منهول پلی اتیلن یا آدم رو (Manhole) سازهای است که در زیر زمین قرار میگیرد. آنها برای دسترسی به لولههای فاضلابی، کابل برق و سایر تاسیسات زیرزمینی استفاده میشوند. این سازه به شکل عمودی و از متریالهای مختلف طراحی میشود و دارای یک درب قابل باز و بسته است. امروزه اغلب منهولها از جنس پلی اتیلن تولید میشوند. منهول پلی اتیلن یک سازه عمودی است که از اجزای مختلف تشکیل شده است. آنها به منظور انجام عملیات تعمیر و بازدید از تأسیسات زیرزمینی استفاده میشوند.
این محصولات با روش روتاری مولدینگ یا چرخشی تولید میشوند. در این روش، پودر پلی اتیلن در یک قالب استوانهای ریخته میشود. سپس با گرمای کوره و نیروی گریز از مرکز به شکل منهول در میآید. این روش باعث میشود که این تجهیزات دارای ساختار یکپارچه و بدون درز باشند. همچنین با استفاده از اتصالات پلی اتیلنی دارای ساختاری مقاوم، پایدار و مستحکم هستند. آنها به دلیل طراحیهای متنوع و ابعاد مختلف، قابلیت نصب و استفاده در شرایط مختلف را دارا هستند. با توجه به این ویژگیها، آنها گزینهای بسیار جامع و کارآمد برای دسترسی به تأسیسات زیرزمینی هستند.
منهولها بسته به نوع کاربرد از متریالهای مختلف همچون پلی اتیلن، آجر و بتن تولید میشوند. منهول پلی اتیلن سازهای مقاومتر و با دوامتر نسبت به نوع بتنی و آجری است. (Polyethylene Manhole) یکی از اجزای حیاتی در شبکههای زیرزمینی است. آنها به منظور دسترسی آسانتر و انجام بازرسیهای دورهای بر روی خطوط فاضلاب و سایر سیستمهای زیرزمینی نصب میشوند.
این اجزا اغلب به عنوان اتاقک یا واحد بازرسی نیز شناخته میشوند. آنها بر خلاف منهولهای قدیمی به شکل پیش ساخته تولید میشوند. در واقع تمام اجزای آن در کارخانه مطابق با استانداردها تولید شده و هنگام نصب به یکدیگر متصل میشوند. این روش سبب سرعت بخشیدن به فرآیند جابهجایی آنها میشود. همچنین زمان و هزینههای نصب نیز کاهش مییابد. منهول پیشساخته یا منهول پلی اتیلن از مواد پلی اتیلن با دانسیته (Density) بالا تولید میشود. معمولاً ساختار آنها از چندین بخش تشکیل میشود.
کفی منهول یکی از اجزای اصلی است که در زیر زمین قرار میگیرد و نقش مهمی در انتقال فاضلاب دارد. این بخش نقش بسیار مهمی در عملکرد صحیح منهول دارد. آنها باید به شکل شیبدار تولید شوند تا فاضلاب بدون گرفتگی از آن عبور کند. همچنین باید به طور کامل آببندی شوند تا هیچگونه نشت فاضلابی در آن صورت نگیرد.
رایزر منهول قطعهای میانی است که برای اتصال بخش کفی منهول به قسمت بالایی یا درب منهول کاربرد دارد. این قطعه به صورت استوانهای طراحی شده و در قطرهای 1000 و 1200 میلیمتر و با طولهای متنوع بین 25 تا 100 سانتیمتر تولید میشود. در دو سر رایزر، رینگهایی تعبیه شده است که اتصال محکم و آببندی مناسب بین اجزای مختلف منهول را فراهم میسازد. استفاده از رایزر باعث سهولت در تنظیم ارتفاع نهایی منهول با سطح زمین میشود.
بخش فوقانی یا مخروطیشکل منهول، وظیفه اتصال رایزر به درب آدمرو را بر عهده دارد و بهعنوان مسیر ورودی به فضای داخلی منهول عمل میکند. طراحی مخروطی این بخش باعث کاهش قطر منهول در قسمت بالا میشود که علاوه بر استحکام بیشتر، موجب صرفهجویی در متریال مصرفی نیز میگردد. این قطعه معمولاً با زاویه خاصی تولید میشود تا تردد افراد برای بازرسی یا تعمیر تأسیسات زیرزمینی آسانتر و ایمنتر انجام شود.
دریچه آدمرو یا درپوش منهول، یکی از اجزای حیاتی در ایمنی و کارایی این سازه زیرزمینی است که بر روی دهانه فوقانی منهول نصب میشود. این دریچهها از ورود افراد غیرمجاز، اشیای خارجی یا زبالهها به داخل منهول جلوگیری کرده و همچنین مانع از انتشار بوی نامطبوع میشوند. دریچههای منهول در انواع متریال مانند چدن، کامپوزیت و پلیاتیلن و در شکلهای دایرهای یا مربعی تولید میشوند تا با کاربردهای مختلف شهری و صنعتی هماهنگ باشند.
تولید منهول پلی اتیلن همانند سایر محصولات صنعتی، نیازمند ترکیبی از تکنولوژی پیشرفته، دانش فنی و دستگاههای مجهز است. فرآیند تولید این محصولات میتواند با استفاده از دو روش لولههای اسپیرال کاروگیت یا با کمک قالب صورت بگیرد. استفاده از قالبها یکی از سادهترین روشها برای تولید منهولها است. کف این محصولات به دو روش ساده و ماهیچهدار طراحی میشود. کف ماهیچهدار برای منهولهایی که در محلهای با بارهای سنگین قرار میگیرند، مناسب است.
برای منهولهایی که در محلهای با بارهای کمتر نصب میشوند، کف ساده مناسب است. اتصالات آدمرو پلی اتیلن با استفاده از واشر EPDM انجام میشود. واشر EPDM یک نوع لاستیک مصنوعی است که دارای خواص ضد آب، ضد اکسیداسیون، ضد سایش و ضد حرارت است. مقاومت حلقوی آنها SN=8 است. این عدد نشاندهنده مقاومت آنها در برابر بارهای خارجی است. در فرآیند تولید منهول پلی اتیلن، چهار مرحله اصلی وجود دارد.
فرآیند تولید منهول پلیاتیلن شامل چند مرحله کلیدی است. ابتدا با استفاده از تجهیزات دقیق، الگوی اولیه با شکل و ابعاد مورد نظر ساخته میشود. سپس قالب فلزی مطابق این الگو طراحی میگردد که دارای محفظهای برای تزریق مواد پلیمری است. در مرحله بعد، پلی اتیلن گرید ۳۸۴۰ که دارای زنجیرههای پلیمری فشرده و مقاوم است، بهصورت گرانول وارد قالب شده و در دستگاه اکسترودر ذوب میشود. پس از شکلگیری، قالب از دستگاه خارج و خنکسازی میشود تا محصول نهایی سفت و آماده استفاده گردد.
منهولها به عنوان یکی از روشهای اتصال چندین شبکه و خطوط لولههای فاضلاب شناخته میشوند. در گذشته آنها از مواد اولیه مانند بتن یا آجر تولید میشدند. اما برای اتصال لولهها و شبکههای فاضلاب دارای محدودیتهای بودند. منهول آجری و بتنی گزینههایی بسیار ارزان هستند. اما در عین حال آنها دارای معایبی نظیر مقاومت کم در برابر فشار و ضربه هستند. همچنین با گذر زمان، احتمال ترکخوردگی آنها نیز وجود دارد که باعث کاهش کارایی و ماندگاری آنها میشود.
به تدریج برای اتصال طولانی مدت لولهها و خطوط فاضلاب، به منهولهایی با استحکام و پایداری بالا نیاز بود. این تجهیزات نقش بسزایی در عملکرد سیستمهای فاضلاب دارند. امروزه تغییرات فراوانی در ساختار و طراحی آنها به وجود آمده است. با پیشرفت فناوری و بهبود فرآیندهای ساختوساز، استفاده از منهولهای پلی اتیلن رواج یافته است. آنها به دلیل مزایایی که دارند، محبوبیت زیادی در صنعت پیدا کردهاند. در ادامه به مزایای منهول پلی اتیلن اشاره میکنیم:
بررسی و بازدید خطوط زیر زمینی و سیستمهای فاضلاب از اهمیت بالایی برخوردار است. این فعالیتها به منظور حفظ عملکرد صحیح و بهینه این سیستمها انجام میشود. این عملیات میتواند به شناسایی نقاط ضعف و خرابیها کمک کند و از وقوع مشکلات جدیتر جلوگیری کند. برای دسترسی به خطوط زیرزمینی و سیستمهای فاضلاب، نیاز به تجهیزات و ابزارهایی خاصی است. منهولها در پروژههای عمرانی نقشهای مهمی را ایفا میکنند. در ادامه به کاربردهای منهول پلی اتیلن اشاره میکنیم:
منهول پلی اتیلن نقش کلیدی در نگهداری و تعمیر تأسیسات زیرزمینی مانند شبکههای فاضلاب، کابلهای برق و خطوط مخابرات دارد. این سازهها امکان دسترسی ایمن و آسان نیروهای فنی را به تجهیزات زیرزمینی فراهم میکنند و عملیات بازرسی، تعمیر یا ارتقاء سیستمها را تسهیل میسازند. طراحی مهندسیشده و مقاوم منهولهای پلیاتیلنی، علاوه بر افزایش طول عمر، موجب کاهش هزینههای نگهداری و افزایش بهرهوری در مدیریت شبکههای زیرسطحی میشود.
منهولها در مسائل مرتبط با مدیریت آبهای زیرزمینی نقش مهمی ایفا میکنند. این منابع آبی میتوانند برای کاربردهای مختلف مانند آبیاری کشاورزی، تأمین آب آشامیدنی، تولید برق و صنایع استفاده شوند. برای دسترسی به آبهای زیرزمینی، نیاز به حفاری چاهها و نصب پمپها و لولهها است. این کار ممکن است هزینهبر، زمانبر و مخاطرهآمیز باشد. برای حل این مشکلات، میتوان از منهولها استفاده کرد.
از طریق منهول پلی اتیلن فاصلابی میتوان به شبکه فاضلاب و لوله پلی اتیلن فاضلابی دسترسی پیدا کرد. منهول فاضلاب برای اتصال چند شبکه و خط راه روبههم و هدایت فاضلاب به یک مسیر مورد استفاده قرار میگیرد. شبکههای انتقال برق و اطلاعات از اهمیت بسیار زیادی برخوردار هستند. احداث یک شبکهی انتقال به ویژه در مقیاس وسیع نیازمند برنامهریزی دقیق و هزینههای زیاد است. علاوه بر احداث، نگهداری و تعمیرات آنها نیز بسیار مهم است. با نصب یک منهول مخابراتی میتوان شبکههای انتقال، سیم و کابلهای برق را بررسی و تعمیر کرد.
همانطور که اشاره کردیم، منهولها سازههای به شکل یک گودال با ابعاد، قطر و متریال مختلف هستند. آنها برای اهداف گوناگونی مورد استفاده قرار میگیرند. یکی از مهمترین تغییراتی که در تولید منهولها رخ داده است، استفاده از مواد پلیمری است. امروزه منهولهای پلی اتیلن به علت مقاومت و کارایی منحصربهفرد کاربردهای فراوانی دارند. آنها بر اساس گرید پلی اتیلن، روش ساخت و مقاومت میتوانند به دو مدل تکجداره و دوجداره تقسیم شوند.
آنها از پلی اتیلن با گرید 3840 به شکل روتاری یا دوار تولید میشوند. این نوع منهول پلی اتیلن در قطرهای مختلف همچون 800 میلیمتر، 1000 میلیمتر، 1200 میلیمتر تولید میشوند. با توجه به این ابعاد، درپوشهای آنها نیز در 600 میلیمتر و با ارتفاع متنوع از 80 سانتیمتر تا 10 متر طراحی میشوند. منهول پلی اتیلن تک جداره از ساختار ساده و سه بخش میانی، کفی و بالایی تشکیل شده است.
بدنه آنها از لوله کاروگیت تشکیل شده است. منهول کاروگیت علاوه بر سه بخش اصلی از اجزایی همچون دریچه، پیچ و مهره و واشر تشکیل شده است. این نوع منهولها به علت ساختار خود استحکام و مقاومت بالاتری دارند. آنها به دلیل ابعاد مختلف، انطباق و سازگاری بیشتری با نیازهای مختلف صنایع و سیستمهای زیر زمینی را دارند. دهانه این منهولها از 500 تا 2500 میلیمتر قابل تولید است.
امروزه منهولهای پلی اتیلن برای کاربردهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند. انواع مختلفی از منهولهای پلی اتیلن وجود دارند که براساس نوع مواد، ابعاد، ویژگیهای فنی، شکل و ساختار تفاوتهایی دارند. میان منهولهای پلی اتیلن تفاوت زیادی وجود دارد. اما یکی از ویژگیهای مشترک آنها، وزن سبک و مقاومت بالا است. لایه داخل همه منهولهای پلی اتیلن به صوت صاف و صیقلی است. سطح صیقلی و صاف لایه داخلی میتواند اصطکاک را کاهش داده و راندمان انتقال را بهبود بخشد. این تجهیزات از نظر شکل ظاهری در سه نوع هستند که عبارتند از:
منهول گذرمستقیم یکی از پرکاربردترین انواع منهولهای پلی اتیلن است. آنها برای اتصال دو یا چند خط لوله به همدیگر بدون تغییر مسیر یا زاویه استفاده میشوند. این منهول دارای چندین اتصال ورودی و خروجی است که اندازهها و جهات مختلفی دارند. آنها برای انشعابگیری و تجمیع اتصالات خانگی، صنعتی و شهری بهکار میروند. این نوع منهول شامل یک لوله با قطر 1000 میلیمتر است.
به طور کلی آدمرو پلی اتیلن وسیلهای است که برای اتصال لولهها در سیستمهای فاضلاب و مخابرات استفاده میشود. طراحی و شکل ظاهر آنها بستگی به نوع و قطر لوله دارد. منهول پلی اتیلن جانبی یکی دیگر از انواع آدمروها است. این نوع منهولها بهطور عمده برای لولههای با قطر داخلی بزرگ همچون ۸۰۰ میلیمتر و بالاتر، استفاده میشود.
آخرین نوع آدمروها بر اساس شکل ظاهر، منهول ریزشی یا دراپ است. این نوع آدمرو برای مناطقی که شیب زمین زیاد است، به کار میرود. این منهولها باعث میشوند که فاضلاب به صورت قطره قطره از یک لوله با ارتفاع بالا به یک لوله با ارتفاع پایین منتقل شود. این کار خطر فرسایش و ترکخوردگی لولهها را کاهش میدهد.
محاسبه قطر و عمق منهول بستگی به عوامل مختلفی دارد. قطر منهول باید به گونهای طراحی شود تا کارگران و بازدیدکنندگان بتوانند به راحتی درون آن حرکت کنند. علاوه بر این فاکتور، در محاسبه قطر آنها عواملی چون وجود نردبان، شکل ظاهری، تعداد لولهها و نوع کاربرد مهم است. به طور کلی قطر یک منهول استاندارد، 600 میلیمتر است. برای محاسبه عمق منهول پلی اتیلن، نوع کاربرد و اهداف شما مهم است. با توجه به این معیار آنها در سه نوع معمولی، کمعمق و عمیق موجود هستند.
منهول کمعمق، یکی از انواع منهول است که با عمقی حدود ۷۵ تا ۹۰ سانتیمتر طراحی میشود و معمولاً در ابتدای شبکههای فاضلاب یا مناطق کمتردد نصب میگردد. این نوع منهول بهدلیل ابعاد کوچکتر، دسترسی سریعتری برای بازرسی و نگهداری خطوط فاضلاب فراهم میکند و در کاهش هزینههای اجرایی و تعمیرات نیز مؤثر است. استفاده از منهولهای کمعمق به بهینهسازی عملکرد سیستمهای فاضلاب شهری و تسریع در انجام عملیات تعمیراتی کمک میکند.
منهول معمولی یکی از پرکاربردترین انواع منهولها در شبکههای فاضلاب و تأسیسات زیرزمینی است. این نوع منهول با عمقی حدود ۱۵۰ سانتیمتر (معادل ۵ فوت) طراحی میشود و معمولاً در ابعاد استاندارد ۱ متر مربع یا ۱.۲ در ۰.۹ متر مربع تولید میگردد. منهولهای معمولی برای دسترسی، تعمیر و نگهداری آسان سیستمهای زیرسطحی کاربرد دارند و به دلیل ابعاد و عمق مناسب، در بسیاری از پروژههای شهری و صنعتی مورد استفاده قرار میگیرند.
منهول عمیق برای کاربرد در بخشهایی از شبکه فاضلاب طراحی میشود که عمق آنها بیش از ۱۵۰ سانتیمتر است. این نوع منهولها معمولاً در مناطق پر ترافیک یا مناطقی با زیرساختهای گسترده بهکار میروند. در ساختار داخلی آنها نردبانهایی تعبیه شده تا امکان ورود و خروج ایمن کارگران برای انجام عملیات بازرسی یا تعمیر فراهم باشد. همچنین، دریچههای این منهولها بسیار مقاوم و ایمن طراحی شدهاند تا در برابر فشارهای وارده از سطح زمین دوام کافی داشته باشند.
هندهول یک نوع محفظه کوچک است که برای دسترسی محدود به تأسیسات زیرزمینی مانند کابلها و لولهها استفاده میشود. در هندهول فقط امکان ورود دست برای بازرسی، نگهداری و تعمیر کابلها وجود دارد. این محصولات از جنس پلی اتیلن یا پلیپروپیلن تولید میشوند و قطر آن کمتر از ۶۰ سانتیمتر است. سوراخهایی بر روی دیواره هندهول قرار دارند که به جهت عبور کابلهای برق طراحی شدهاند.
منهول یک محفظه بزرگتر نسبت به هندهول است. آنها برای دسترسی و فعالیتهای گستردهتر همچون تعمیر و نگهداری تأسیسات زیرزمینی بهکار میروند. در منهول امکان ورود یک یا چند نفر برای مدیریت و کنترل سیستمهای زیرزمینی وجود دارد. منهول از متریالهای مختلف همچون آجر، بتن و پلی اتیلن تولید میشود و قطر آن بیش از ۶۰ سانتیمتر است. بنابراین تفاوت اصلی بین این دو محصول در ابعاد، جنس و کاربرد آنها است.
نصب منهول پلی اتیلن فاضلابی یکی از مراحل حیاتی در فرآیند اجرای آنها است. هر چند نصب منهولها آسان است، اما این کار بسیار حساس است و مستلزم دقت و دانش کافی است. در این فرآیند، لازم است آدمرو به درستی نصب شود تا از نشت و هرگونه مشکل در آینده جلوگیری شود. همچنین نصب آنها نیازمند محاسبات دقیق و رعایت استانداردها و مقررات مربوطه است. علاوه بر این محاسبات و استانداردها باید به ایمنی کارگران و استفاده از تجهیزات مناسب نیز توجه کنید. برای اطمینان از نصب صحیح، بهتر است از افراد مجرب و متخصص در این زمینه کمک بگیرید.
منهولها در کاربردهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند. اما روش و اصول نصب همه آنها با یکدیگر مشابه است. به عنوان مثال ابتدا باید مکان مناسبی برای نصب منهول انتخاب کنید. آنها باید در فاصلههای مناسب از هم و از شبکههای زیرزمینی قرار گیرند. فاصله بین انها به عواملی مانند قطر لولهها، شیب زمین، نوع خاک و نوع ترافیک بستگی دارد. برخی از نکات مهم هنگام نصب آدمرو پلی اتیلن عبارتند از:
نصب آدمرو پلی اتیلن باید به گونهای انجام شود که قسمت زیرین آن محکم و ثابت قرار بگیرد. این امر موجب جلوگیری از حرکت و لغزش منهولها میشود. در نتیجه آنها باید بر روی پایه یا یک کف محکم و ثابت قرار گیرند. با این حال پس از گودبرداری، بایست کف گودال یکدست و عاری از اشیاء، سنگ، ماسه و شن باشد.
برای پر کردن اطراف منهول، استفاده از مصالح مناسب بر اساس نوع خاک و بارهای وارده بسیار اهمیت دارد. مصالح پرکننده باید به صورت لایهای و با تراکم کافی در اطراف سازه قرار گیرند تا از جابجایی و نشست جلوگیری شود. روش رایج شامل استفاده از ترکیب شن، ماسه و مقدار کمی سیمان است که علاوه بر افزایش استحکام، به پایداری بیشتر منهول کمک میکند و از آسیبهای احتمالی در برابر فشارهای خارجی محافظت مینماید.
سیستم انتقال فاضلاب یک سیستم پیچیده است که شامل بخشها و اجزای مختلفی میشود. یکی از اجزای اصلی این سیستم، سپتیک تانک است که فاضلاب را دریافت و تجزیه میکند. سپتیک تانک یک نوع مخزن است که برای جمعآوری و پیشتصفیه فاضلاب استفاده میشود. این مخزن در داخل زمین قرار میگیرد. آنها با کمک باکتریهای بیهوازی، مواد جامد و آلی موجود در فاضلاب را تجزیه میکنند. بخش دیگری که در سیستم انتقال فاضلاب وجود دارد، خطوط لوله است. معمولاً این خطوط متشکل از لوله پلیکا، لوله پلی اتیلن و کاروگیت است.
یکی دیگر از اجزای مهم سیستم فاضلاب، منهولها هستند. همانطور که اشاره کردیم، این تجهیزات در شبکههای فاضلاب برای اتصال چندین خطوط لوله به یکدیگر به کار میروند. برای اتصال لوله کاروگیت به منهول لازم است بر روی دیواره آن، یک سوراخ با قطر 1 سانتیمتر ایجاد شود. سپس یک کوپلینگ را با کمک واشر آببندی شده به منهول متصل میکند. در نهایت لوله دوجداره را داخل کوپلینک قرار میدهید. بعد از قراردادن لوله دوجداره درون کوپلینگ، باید از محکم بودن اتصالات اطمینان حاصل کنید.
همانطور که اشاره کردیم، منهولها محصولاتی پرکاربرد و با قدمت طولانی هستند که از متریالهای مختلف تولید میشوند. منهولهای آجری و بتنی از نظر قیمت و هزینه بسیار مقرونبهصرفه هستند. آنها در مقایسه با نوع پلی اتیلنی، قیمت کمتری دارند. به همین دلیل بسیاری از خریداران این نوع منهولها را انتخاب میکنند. اما در صورت نیاز به یک منهول با دوام، مقاوم، ماندگار و وزن سبک باید منهول پلی اتیلنی را تهیه کنید. برای انتخاب یک منهول مناسب، باید به چندین فاکتور مهم توجه کرد. همچنین باید از استانداردها و دستورالعملهای مربوطه پیروی کرد. این فاکتورها عبارتند از:
تنوع منهول پلی اتیلن و نوسانات متناوب بازار تأثیر زیادی بر متغیر بودن قیمت آنها دارد. بدون شک، نوع متریال یکی از مهمترین عوامل در محاسبه قیمت آنها است. ابعاد منهول نقش مهمی در تعیین قیمت آنها دارند. با افزایش قطر، وزن و ضخامت بدنه، قیمت آنها نیز بیشتر میشود. برخی از آنها همچون منهول عمیق دارای لوازم جانبی از جمله نردبان و پایه هستند. بنابراین بودن و نبودن نردبان و سایر لوازم جانبی در قیمت آنها تاثیرگذار است. سایر فاکتورها در تعیین قیمت منهول پلی اتیلن شامل موارد زیر است:
